آورد . ورمهاى كذائى - كه سبب تب روزانه مىگردند - به دو قسمت اصلى تقسيم مىشوند : 1 - ورمهاى درونى و ناپيدا ، كه عفونى هستند و ممكن است تب ناشى از آنها به تب دق تبديل شود ؛ كه آن وقت از ردهء تب روزانه خارج مىشود . 2 - ورمهاى پيدا و در رويهء بدن كه عبارتند از : دمل و خراج . - ورمهاى خارجى يعنى دمل يا خراج در كجاى بدن باشند امكان دارد كه سبب تب روزانه شوند ؟ الف - دمل يا خراج در اندامان غده‌اى باشد . ب - دمل يا خراج در اندامان گوشتين سست گوشت ، مانند : بيخ ران يا كبد باشد . ج - دمل يا خراج زير بغل كه از ريختنىهاى قلب سرچشمه گرفته است . د - دمل يا خراج زير گوش كه از بيرون ريختنىهاى مغز روييده است . اين نوع از دمل و يا خراجها ممكن است تب به دنبال داشته باشند و اين نوع از تبهاى ورمى اگر اثر مشتعل‌كنندهء آنها در بدن به قلب برسد و تنها كارش گرم كردن قلب باشد و لا غير ، اين حالت تب را تب روزانه مىناميم . اما اگر گرمى به قلب برساند و در عين وقت اين مادهء گرمىرسان عفونت همراه داشته باشد ، آن را از دستهء تبهاى ورم درونى حساب مىكنيم . اكثر ورمهايى كه سبب تب ورمى مىشوند ، پيامد سببهاى سابقند . مثلا قرحه ، گرى ، درد شديد ، ضربت خوردن و يا بر زمين افتادن بر تن انسان تأثير گذاشته است . مواد ناباب كه بايد بيرون رود در سر راه خود به گوشت سست برخورده و آنجا جايگير شده است ، كه اين‌گونه تبها را بايد جزء تبهاى روزانه ناميد . بسيارى از اين حالات تب كه از ورم ناشى است ، سببهاى پيشينه‌تر دارند . مثلا پرشدگىهايى سابقا رخ داده و يا راه‌بندانهاى پيشينه بوده است كه ورم دنباله‌رو آنها است و اكثرا هم ورم عفونى است . غالبا تب پيامد اين‌گونه ورمها تب روزانه مىباشد . اين در شرايطى است كه حقيقتا حالت تب دنباله‌رو ورم بوده و خود ورم دنباله‌رو چيز ديگرى نباشد و اساسا ورمى سر برآورده باشد . اگر حالت تب خود در تن پيدا شده باشد و از اثر گرماى تب در بدن ورم پيدا شده باشد ، اكثرا تب عفونى است و تب روزانه نيست ؛ هرچند ممكن است گاهى مسأله برعكس باشد و ورم عفونى پيدا شده سبب تب گردد . بقراط اين نوع تبها را كه از ورم عفونى سر برآورده‌اند ، يا سبب ورم عفونى شده‌اند تب پليد مىنامد ؛ اعم از آنكه تب روزانه يا تب غير تب روزانه باشد . اين نوع تبهاى به قول بقراط پليد ، اكثرا از اثر ورمهاى خونى پيدا مىشوند . و گاهى ممكن است از اثر باد سرخ و غيره نيز پديد آيند . نشانيها نشانيهاى اين نوع از تبها را سابقا بيان كرده‌ايم كه نشانى نوع ورم را مىتوانى بيابى ! علاوه بر